صنعت شیرینی و شکلات در سطح جهانی به یکی از بزرگترین و پویاترین صنایع غذایی تبدیل شده است. این صنعت از طریق نوآوری، تطبیق با تغییرات مصرفی و بهبود کیفیت محصولات، به رشد پایداری دست یافته است. بررسی وضعیت جهانی این صنعت میتواند به شناسایی روندهای موفق و درسآموختههایی منجر شود که برای صنعت شیرینی و شکلات ایران نیز کاربردی باشند. برخی از روندها عبارتند از:
اندازه بازار و نرخ رشد
- اندازه بازار جهانی: در سال 2023، بازار جهانی شیرینی و شکلات ارزش تقریبی 210 میلیارد دلار داشت و پیشبینی میشود این رقم تا سال 2027 به حدود 290 میلیارد دلار برسد. این رشد عمدتاً ناشی از افزایش مصرف در بازارهای نوظهور و تمایل بیشتر به محصولات با کیفیت است.
- نرخ رشد سالانه: رشد مرکب سالانه (CAGR) این صنعت برای دوره 2023 تا 2027 حدود 6 درصد برآورد میشود، که نشاندهنده تقاضای ثابت و رو به رشد برای محصولات شیرینی و شکلات است.
- رشد بازار: بازار جهانی شیرینی و شکلات در حال گسترش است و انتظار میرود تا سالهای آینده به رشد قابل توجهی دست یابد. کشورهایی مانند ایالات متحده، آلمان، سوئیس و فرانسه در این صنعت بسیار فعال و پیشرو هستند و تقاضای بالا برای محصولات با کیفیت و نوآورانه در این کشورها مشهود است.
تغییرات در ترجیحات مصرفکنندگان
- محصولات سالمتر: در سراسر جهان، افزایش آگاهی مصرفکنندگان نسبت به سلامتی، تقاضا برای شکلاتهای کمقند، بدون شکر و کمکالری را افزایش داده است. محصولات کمقند، بدون شکر، بدون گلوتن، و شکلاتهای ارگانیک بهطور ویژه مورد توجه قرار گرفتهاند. این تغییر در الگوهای مصرفی ناشی از افزایش آگاهی درباره سلامت، تغییر سبک زندگی و تقاضا برای غذاهای سالمتر است
- شکلاتهای تلخ و ارگانیک: مصرف شکلاتهای تلخ (با کاکائوی بالا) به دلیل خواص آنتیاکسیدانی و سالمتر بودن، بهویژه در اروپا و آمریکای شمالی رو به افزایش است. همچنین تقاضا برای شکلاتهای ارگانیک و تهیه شده با مواد اولیه پایدار نیز بالا رفته است.
- ترکیبهای طعم و بافت: مصرفکنندگان به دنبال طعمهای متنوع و ترکیبهای جدید مانند ترکیب شکلات با فندق، کارامل، نارگیل و میوههای خشک هستند که موجب توسعه محصولات جدید توسط برندهای بینالمللی شده است.
سرمایهگذاری در تحقیق و توسعه و تمرکز بر نوآوری
- تمرکز بر نوآوری و تنوع محصول: برندهای مطرح جهانی برای جلب مشتریان جدید و حفظ وفاداری مشتریان فعلی، محصولات خود را با نوآوریهای جدید عرضه میکنند. تولید محصولات با طعمهای متنوع، بستهبندیهای جذاب، و ایجاد تجربههای خاص برای مشتریان از جمله روندهای رایج است.
- سرمایهگذاری در تحقیق و توسعه: برندهای بزرگ بخش مهمی از بودجه خود را صرف تحقیق و توسعه میکنند تا محصولات جدید و نوآورانهای به بازار عرضه کنند. بهکارگیری فناوریهای پیشرفته و استفاده از مواد اولیه با کیفیت در تولید از جمله اقداماتی است که منجر به تولید محصولات رقابتیتر میشود.
- شرکتهای بزرگ مانندمارس، نستله و فررو بهطور مداوم در تحقیق و توسعه سرمایهگذاری میکنند تا محصولات نوآورانهای متناسب با سلیقههای مختلف مشتریان ارائه دهند.
- استفاده از فناوریهای پیشرفته برای کاهش ضایعات تولید و بهبود بهرهوری از اولویتهای این صنعت است. شرکتها همچنین به توسعه طعمهای جدید، بستهبندیهای جذاب و ارتقای خواص تغذیهای محصولات خود میپردازند.
پایداری و مسئولیت اجتماعی
- اهمیت مسئولیت اجتماعی و پایداری: شرکتهای بزرگ جهانی به پایداری و مسئولیت اجتماعی اهمیت ویژهای میدهند. این شرکتها بهدنبال استفاده از مواد اولیه پایدار و بستهبندیهای قابل بازیافت هستند و تلاش میکنند اثرات منفی زیستمحیطی را کاهش دهند.
- پایداری و تأمین مواد اولیه: برندهای بزرگ در کشورهای پیشرفته بیشتر به تأمین کاکائوی پایدار از منابع قابل اطمینان توجه میکنند. افزایش آگاهی مصرفکنندگان از شرایط کاری کشاورزان کاکائو و مشکلات زیستمحیطی باعث شده تا برندهای مطرح از منابع پایدار و با پرداخت منصفانه برای کشاورزان استفاده کنند.
- بستهبندیهای دوستدار محیطزیست: شرکتها در حال تلاش برای استفاده از بستهبندیهای زیستتخریبپذیر و قابل بازیافت هستند و تا سال 2025 بیشتر برندها برنامههایی برای استفاده کامل از مواد قابل بازیافت دارند.
تقسیمبندی بازار بهصورت محصولی و توزیع جغرافیایی مصرف
- شکلات: حدود 60 درصد از کل بازار شیرینی و شکلات را محصولات شکلاتی تشکیل میدهند، که این بخش شامل انواع مختلف مانند شکلات تلخ، شیری، سفید و شکلاتهای ترکیبی است.
- آبنبات و شیرینیهای غیرشکلاتی: حدود 25-30 درصد از بازار را شیرینیها و آبنباتها تشکیل میدهند. این دسته شامل آبنباتهای میوهای، نعناعی، تافیها و محصولات مشابه است.
- محصولات پختنی و دیگر انواع شیرینی: حدود 10-15 درصد دیگر بازار شامل کیک، کلوچه، بیسکوییت و محصولات مشابه است
- آمریکای شمالی: بزرگترین بازار شیرینی و شکلات است، بهویژه با حضور کشورهای پیشرویی مثل ایالات متحده و کانادا که به ترتیب بزرگترین مصرفکننده و تولیدکننده شکلات در جهان هستند.
- اروپا: پس از آمریکا، اروپا دومین بازار بزرگ است. کشورهای آلمان، سوئیس، انگلستان و فرانسه بالاترین سرانه مصرف شکلات را دارند. بهعنوان مثال، سرانه مصرف شکلات در سوئیس بیش از 17 کیلوگرم در سال است.
- آسیا-اقیانوسیه: سریعترین رشد در بازارهای آسیایی مشاهده میشود، بهویژه در چین، هند و ژاپن. افزایش درآمد و تغییر در الگوهای مصرف، این منطقه را به یک بازار پرظرفیت برای محصولات شکلاتی تبدیل کرده است.
- آفریقا و خاورمیانه: این مناطق بهعنوان بازارهای نوظهور شناخته میشوند و نرخ رشد بالاتری نسبت به مناطق دیگر دارند. در این مناطق نیز تقاضا بهتدریج در حال افزایش است.
- رشد بازارهای نوظهور: کشورهای در حال توسعه بهویژه در آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین با افزایش طبقه متوسط و بالا رفتن سطح درآمد مردم، به بازارهای مهمی برای این صنعت تبدیل شدهاند. این بازارها برای برندهای بینالمللی فرصتهای زیادی فراهم کرده و رقابت را تشدید کردهاند.
درسآموختههایی برای ایران
- توجه به محصولات سالم و کمقند: تغییر در سلیقه مصرفکنندگان جهانی به سمت محصولات سالمتر نشان میدهد که صنایع شیرینی و شکلات ایران نیز میتوانند با توسعه محصولات کمقند و سالمتر، تقاضای بازار داخلی و حتی خارجی را جذب کنند. تولید شکلاتهای بدون شکر، ارگانیک و کمکالری میتواند به یک مزیت رقابتی برای شرکتهای ایرانی تبدیل شود.
- افزایش سرمایهگذاری در تحقیق و توسعه: یکی از عوامل موفقیت شرکتهای بینالمللی در این صنعت، توجه به تحقیق و توسعه است. شرکتهای ایرانی نیز باید به نوآوری و توسعه محصولات جدید بپردازند و از همکاری با دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی بهرهمند شوند تا بتوانند محصولات رقابتی و با کیفیت تولید کنند.
- توجه به جذابیت طراحی بستهبندی و بازاریابی: تجربه جهانی نشان میدهد که بستهبندی و بازاریابی در موفقیت محصولات بسیار مؤثر است. طراحی بستهبندیهای جذاب و بهینه، توجه به زیباییشناسی و رعایت اصول روانشناختی در طراحی بستهها میتواند به جذب مشتری کمک کند. همچنین استفاده از بازاریابی دیجیتال و شبکههای اجتماعی برای دسترسی به مشتریان جوان و بهروز امری حیاتی است.
- تنوعبخشی به محصولات: تنوع محصولات و ارائه طعمها و گزینههای جدید برای جلب مشتریان مختلف از استراتژیهای موفق در بازارهای جهانی است. صنایع شیرینی و شکلات ایران نیز میتوانند با معرفی محصولات جدید و ترکیب طعمهای مختلف، بازار خود را گسترش دهند و توجه مشتریان را جلب کنند.
- توسعه صادرات و حضور در بازارهای بینالمللی: با توجه به رشد بازارهای نوظهور و افزایش تقاضا در کشورهای آسیایی و آفریقایی، صنایع ایرانی میتوانند با توجه به بازارهای خارجی، استراتژی صادراتی موثری را پیاده کنند. این امر میتواند با بهبود کیفیت، استانداردسازی محصولات و ایجاد برندهای قدرتمند ایرانی همراه شود.
- توجه به مسئولیت اجتماعی و پایداری: در تجربه جهانی، شرکتهای مطرح به محیط زیست و مسئولیت اجتماعی اهمیت ویژهای میدهند. صنایع ایرانی میتوانند با استفاده از بستهبندیهای زیستتخریبپذیر و مواد اولیه سازگار با محیط زیست، تأثیرات مثبتی در جامعه داشته و اعتماد مشتریان را جلب کنند.
دیدگاه خود را بنویسید